Hocası Hatem-i Asam, büyük âlim Şakik’e sorar:
-Evladım, 30 yıldır benim yanımdasın, benden ne öğrendin? Şakik Hazretleri şöyle cevap verdiler:
Efendim sizden yalnız 8 mesele örendim. Hatem-i Asam tekrar:
-İnna Lillah, bu kadar yıldır yalnız 8 mesele mi öğrendin?
-Evet efendim şu 8 meseleyi öğrendim.
-Peki onlar nelerdir? Merak ettim.
1- Herkesin baktım ki, çeşitli dostları, arkadaşları var. Fakat hepsi mezarda bitiyor, (geri dönüyor) Bende amellerimi dost edindim. (Benimle gelecek olan amellerimdir)
2- Allah’ın azametinden korkup nefsinin kötü arzularını ve isteklerini alıkoyanın varacağı yer cennettir. Mealindeki Naziat suresi 40-41 ayetlerini düşündüm. Nefsimi ve arzularımı yenmeye çalıştım. Ve bu surette Allah’a itaate devam eyledim.
3- Baktım ki herkes elinde sermayesini koruyor, kasalarda saklıyor, kaybolmaması için her yola başvuruyor. Bende Allah’ın ”Sizin elinizdeki her şey tükenecek ancak Allah katında olan bakidir.”(Nahl 96) ayetini düşündüm. Ben de, kaybolmaması için tüm varlığımı Allah’a harcadım ve ona emanet ettim.
4- Baktım ki, insanların çoğu mal, şeref ve nesep aramaktadır. Analdım ki bunlar bir şey değil. ”Allah katında en değerliniz en takva olanınızdır.”(Hucurat 13) ayetini düşündüm. Diğerlerini değil, Allah katında olanı seçtim.
5-Baktım ki insanların çoğu birbirine saldırıyor. Sebebini hasetlikte, çekememezlikte buldum. ”Biz onların dünya hayatındaki geçimini taksim ettik.” Ayetini düşündüm. Anladım, Allah’ın taksimine razı oldum. Artık kimseye haset ve çekememezlik yapmadım.
6- İnsanların birbirini düşmanlıktan öldürdüğünü gördüm. Hazreti Allah’ın ”Sizin asıl düşmanınız şeytandır. Onu düşman tanıyınız.”(Fatır 6) ayetini düşündüm. Asıl düşmanımı tanıdım. Mücadelemi onunla yaptım.
7- baktım ki insanlar bir lokma için helal haram demeden her türlü zillete katlanıyorlar. ”Tüm yaratılanların rızkı Allah tarafındandır.”(Hud 8) ayetini düşündüm. Rızkıma Allah’ın kefil olduğunu anladım.
8- baktım ki, insanların çoğu servetine, sıhhatine, insanlara güvenip onlara bel bağlamaktadır. ”Allah’a tevekkül edene (güvenene) Allah yeter” Ayetini düşündüm. Bende fanilere değil Allah’a güvendim. O bana yeter dedim. Diye hocasına cevap verdi.
Bunun üzerine hocası;
Allah seni muvaffak etsin. Doğrusu ben Kur’an, İncil, Zebur, tevrat’ı tahkik ettim. Tüm hayırlı işler bu 8 mesele üzerinedir. Bu 8 meseleyi tatbik eden tüm kitabı tatbik etmiş gibidir, kurtulur. Buyurdu.
İhya-i Ulumiddin c1 s167 den
www.ihvanlar.net