Soru: Yeğenim 10 yaşında ve ilk hayız durumu gerçekleşti. Adet olduğunun kesinleşmesi için ilk adet günü kaç gün olmalıdır? Mesela ilk adet olduktan sonra akıntı 3 gün sürüp daha sonrasında 3-5 ay hiç akıntı olmasa, bu çocuk hayız olmuş sayılır mı? İlk hayız süresi kısa sürerse, bu da hayız kanı mıdır? Bir de hayız olma süresini geciktirmek için doktora götürüp ilaç kullansak caiz olur mu? Bu tarz bir uygulama yapılırsa ve bu durum engellenirse, kişi yine de buluğa ermiş olur mu?
Memleketimizde kız çocuklarının adet görmeye başlama yaşı genellikle 12’dir. Bu nedenle 10 yaşında akıntısı gelen bir kız çocuğunun kadın doğum ile kadın hastalıkları uzmanına görünmesi gerekir. Buna göre gelen akıntının hastalık mı yoksa hayız kanı mı olduğu tespit edilir.
Hayız, bir kadının döl yatağı denilen rahminden bir hastalık veya çocuk doğurmak sebebi ile olmaksızın belirli müddetler içinde gelen kandır. Buna “adet hali” denir.
İlk görülen adet kanamasına tıp dilinde menarş denmektedir. İlk âdetin oluşması gelişme döneminin başlarında meydana gelir ve genç kız fizyolojik ve psikolojik olarak henüz tam olgunluğa ulaşmamıştır. Çocukluktan genç kızlık devrine henüz geçmiş olan bir kız çocuğunun hayatındaki ilk âdet onun ömrü boyunca unutamayacağı ve bütün psişik durumunu etkileyen büyük bir olay olarak kalır. Bu nedenle ebeveynin kızlarını bu olaya hazırlamaları, olayı ona anlatmaları gerekir.
İlk defa görülecek bir adet kanı üç günden az bir müddette kesilirse, hayız olmadığı anlaşılır.
İki âdet arasındaki temizlik haline “tuhr hali” denir. Bunun müddeti on beş günden az olamaz. Fakat bundan fazla olabilir. Aylarca, senelerce devam edebilir.
Hayız olma sürecini geciktirme işlemi tavsiye edilmemektedir. Yine de bunun için kadın doğum ve hastalıkları uzmanına başvurulmalı, tavsiyeleri doğrultusunda hareket edilmelidir.
Kişi adet görmeye başladıktan sonra bu tarz bir müdahale ile hayız olma süresi geciktirilse dahi kişi artık buluğ çağına girmiş kabul edilir.
Mehmet Talu Hoca