Ehli sünnet şöyle dedi:
”Maktul eceliyle ölmüştür. Onun başka bir eceli yoktur. Katl, katilin bir fiili olup onunla kaİmdir. Ölüm ise katilin fiili sonunda Allah Teala’nın yaratması suretiyle ölmüş kimse ile bulunan bir şeydir.
Mutezile ise şöyle dedi:
”Maktul, eceli kesilmiş kişidir. Şayet öldürülmemiş olsaydı ömrünün sonuna kadar yaşayacaktı.
İsabetli olan bizim söylediğimizdir. Çünkü Yüce Allah, kulları hakkındaki ilmine ve iradesine uygun olarak onların ecellerine hükmetmiştir. Şüphe yok ki Allah Teala’nın, ilminde ve iradesinde takdim ve tehir yoktur. Onun kaza ve hükmünü geri çevirmek mümkün değildir.
Soru: Resulullah Efendimiz, ”Hısım ve akrabayı ziyaret ömrü uzatır” buyurumuştur. Eğer insanın tek eceli olsaydı onun uzaması düşünülemezdi?
Cevap: Bu hadisi şerifte yer alan ”ziyade”nin izahı şöyledir: Hısım ve akrabayı ziyaret etmeseydi o kimsenin ömrünün mesela elli yıl olacağı Allah’ın ilminde mevcuddu. Bunun yanında Cenab-ı Hak, onun hısım ve akrabayı ziyaret edeceğini ve bu sebeple ömrünün yetmiş yıl olacağını da biliyordu.
Bundan bilgisi olmayan insandır. Yani insan ömrünün uzayıp uzamayacağını bilemediği için akrabayı ziyaret veya sadaka vererek ömrünün Allah tarafından uzatılmasını isteyebilir. Ancak bunun olacağını veya olmayacağını Mevla zaten biliyordu. Zamanı gelince kul, bu fiili işlemiş oldu.
Burada bilmemiz gereken bir husus da, kulların, kendi geleceğini bilemediğidir. Biz hayır ile yaşamaya çalışmalıyız. Mevla’nın bizim geleceğimizi bilmesi, bizim ilgi alanımz dışındadır. Çünkü yaratan O’dur, yöneten O’dur. Biz yaratılan ve yönetileniz…
www.ihvanlar.net